Duyurular

Konuk Uzman: Uzm. Psikolojik Danışman Derya Utku – Sınırlar

5.359 kişi okudu.

Image and video hosting by TinyPic Ebeveynlere verilen başlıca öğüttür: ‘Çocuğunuza sınır koyun’! Zaman zaman yeterince iyi anlaşılamayan, lüzumlu ve bir o kadar da olmazsa olmaz bir kavram…

Bireyin kendi ihtiyaçlarının nerede başlayıp nerede bittiğini bilmesinin yanı sıra karşısındakinin ihtiyacını bilmesi ve buna saygı duymasıdır sınır. Bir çocuk çevresindeki sınırlar sayesinde kendi davranışlarının sonuçlarını görebilir. Birine vurduğunda çocuk, hoşgörülü ya da vurdumduymaz bir tepki alıyorsa bu davranış fark edilmeden pekişir.

Çevrenin koyduğu sağlıklı sınırlar çocuk için güvende hissetmenin, güven duymanın yoludur. Çünkü çocuğun gözünden dünya büyüktür, hatta kocamandır. Ebeveyn ile yapışık ilişkiden yavaş yavaş özgünleşmeye ve bireyselleşmeye başlar çocuk. Anne-babanın desteğiyle. Çocuğun kendi başına denemesine izin vermelidir ebeveyn, sınırlar dahilinde. Örneğin kendi güvenliğini tehdit edecek durumlara karşı ebeveyn dikkatlidir, uyarır, gerekirse engeller. Böylece çocuk dolaşacağı bahçenin büyüklüğünü bilir, kendi yapabileceği kadarı ile rahat eder, keşfeder, dokunur, inceler. Varsayalım ki tehlikeli sonuçlar doğurabilecek davranışlarına aşırı hoşgörü ya da aşırı tepki gösterildiğinde çocuk istikrarı kaybeder, dengesizleşir. Bir gün izin verilen bir davranışa ertesi gün yasak getirildiğinde kafası karışır, güvenini kaybeder.
Ayrıca sınır, onu ‘kendi’ gibi yapan kurallar bütünüdür. Ben kimim? Nelerden hoşlanırım? Neleri sevmem? Bu soruların cevapları ‘Ben’in sınırlarını belirler. Kendini bildikçe insan başkasına sınır koyması da kolaylaşır. Çocuk, gelişimi süresince bunları yavaş yavaş öğrenir.

Bazen kural koymakla ilgili endişeler oluşur…

sinirlar

‘Sınır koymak beni çok mu kuralcı bir anne yapar?’

‘Çocuğu bu kadar sıkmamak lazım, bırakalım çocukluğunu yaşasın…’

‘Ben küçükken yapamadım, bari çocuğum yapsın!’

‘Çok mu serbest bir insanım, acaba çocuklarım beni sömürüyor mu?’

‘Ne kadar uğraşsam da kural koyamıyorum, o tatlı suratı gördüğümde tüm dünya duruyor!’
Bu iç seslere rağmen sınırlar belirgin olmalıdır. Çünkü konulan kurallar çocuğun iyiliği içindir. Çocuk kendisinin ve çevresinin psikolojik sınırlarını idrak ettiğinde dünya onun için keşfedilmesi güvenli, huzurlu bir yer olacaktır. Çünkü sınırlarını iyi bilen çocuk güvenli ve güvensiz arasındaki ayrımı da yapabilecek hale gelir.

Derya Utku M.A.

Uzm. Psikolojik Danışman

Deryautku.com

Cevapla