Duyurular

Konuk Doktor: Doktor Anne Dr. Başak Çelikkan Menenjit Aşısı neden Önemli?

6.703 kişi okudu.

 

Menenjit hastalığı virus ve bakteriler ile oluşabilen bir hastalıktır. Günümüzde uygulanan etkin  aşılama programları  ile bakteriyel bazı menenjit türlerinde azalma olmuştur. Bu aşılar karma aşı ve pnömokok aşılarıdır.

Ancak bu aşılar meningokok menenjitine karşı koruma sağlayamamaktadır. Meningokok menenjiti çok yaygın olmamasına rağmen oldukça hızlı ve sinsi ilerleyen, saatler içinde düzgün ve hızlı bir tedavi uygulanmaz ise ölüme kadar sonuçlanabilen bir hastalıktır.

Vakaların %10 nunda  ölümcül olabilmektedir. Erken tanı ve uygun antibiyotik tedavisinin hemen uygulanması ile tamamen iyileşme görülmektedir. İyileşen kişilerin dörtte birinde iyileşme sonrası yan etkiler görülebilmektedir. Bunlar baş ağrısı, işitme kaybı, çift görme ve öğrenme güçlüğüdür.

Meningokok menenjiti ciddi, hayatı tehdit eden beyin ve omuriliği koruyan zarların enfeksiyonudur.

ABD de 2-18 yaş çocuklarda ciddi ve ölüme yol açan bakteriyel menenjitin en önemli sebeplerinden biridir.

Her yaştaki kişiyi etkileyebilir. Özellikle bebekler ve 5 yaş altı çocuklar daha fazla risk altındadır. Ayrıca ergenlik çağında 15-24 yaş arası da risk artmaktadır.

Hastalığın bulaşması kolay değildir. İnsan vücudu dışında uzun süre canlı kalamaz.  Bu sebeple sudan, havuz gibi yerlerden bulaşmaz. Hasta olan kişi ile aynı ortamda kalma ve yakın temas ile bulaşır. Bu sebeple kreşler, yurtlar, askeri kamplar bulaş için yüksek riskli yerlerdir.

Hastalığın kuluçka süresi 3-5 gün hatta 1 haftayı bulabilmektedir. Bulaş sonrası belirtiler soğuk algınlığı ile başlayıp saatler içinde hızla ilerleyebilmektedir. Önemli belirtiler ateş, kusma, ciltte solukluk ve lekeler olabilir.

Tedavisi antibiyotik tedavisi olup, şüphe duyulduğunda hemen başlanması hayat kurtarmaktadır.

Ama esas en önemlisi hastalık daha oluşmadan korunmaktır. Bunun içinde en etkili yol aşılamadır.

Türkiye’ de 2013 yılından beri konjuge meningokok aşısı bulunmakta ve kullanılmaktadır. Bizde  yeni olmasına rağmen ABD ( 2005ten beri) dahil birçok ülkede uzun zamandır aşı takviminde olup kullanılmaktadır. Şu anda  Türkiye’ de ulusal aşı takvimine girip girmeyeceği konuşulmaktadır. Halen Türkiye’ de özel  aşı olarak isteğe bağlı olarak yapılmaktadır. Aşının koruyuculuğu %90-100 arasında olup son derece etkili bir koruma sağlamaktadır.

 

Türkiye’ de şu anda 2 tip aşı bulunmaktadır.

  1. 1.     Menectra ( Sanofi) : 9-23 aylık bebeklerde, 3 ay ara ile 2 dozda ve 2-11 yaş arası tek doz olarak yapılmaktadır.
  2. 2.     Nimenrix ( GlaxoSmithKline) : 1 yaştan itibaren ergen ve yetişkinlere tek doz olarak uygulanmaktadır.

 

Her 2 aşıda kas içine enjeksiyon şeklinde uygulanmalıdır. Bu aşı diğer aşılar ile aynı zamanda, farklı anatomik bölgelere yapılabilmektedir.

 

Aşıdan doğabilecek yan etkiler hafiftir.  Genelde aşı bölgesinde ağrı, kızarıklık ve hassasiyet şeklinde olup, 1-2 gün içinde iyileşmektedir.

 

Peki aşı hangi durumlarda yapılmamalıdır; eğer aşının içindeki bir maddeye karşı allerjisi var ise, aşı olacak çocuğa guillain barre hastalığı tanısı konmuş ise ve herhangi bir beyin hastalığı tanısı var ise aşı yapılmamalıdır.

 

Aşılama, hastalıkların önlenmesinde ve ölümlerin azaltılmasında en etkili yöntemdir. Bu nedenle bir ülkenin ulusal aşı takvimi çok önemlidir ve koruyucu hekimliğin de temelidir.

Doktor Anne Dr. Başak Çelikkan

İstanbul Florence Nightengale Hastanesi

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

twitter.com/bcelikkan

instagram.com/bcelikkan

Yorum yok

  1. Merhaba oğlum 13 aylık saglık ocağında menenjit aşısını 2 doz yapalım dediler ama başak hanımın yazısını okudum 1yaş ve üzeri tek doz nimenrix diye bilgi vermiş.şimdi hemşireye tek doz yapılsın desem doğrumı olur tek doz yeterlimi yoksa yine 2 dozmu yaptırsam kafam karıştı bilgi verirseniz sevinirim

Cevapla